De impact van een scheiding op kinderen: over ‘wisselstress’ en andere verwarring

vr, 16/11/2018 - 15:08

‘Awel, ik ben in de war door de scheiding van mijn ouders’. De titel van dit onderzoek zegt precies wat een scheiding voor kinderen vaak is: verwarrend. 145 jongeren deden hun verhaal. Claire Wiewauters van het Kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen werkte mee aan het onderzoek. Ze illustreert de impact van een scheiding op een kind aan de hand van een voorbeeld uit haar praktijk.

Anna* is met haar broers en ouders op vakantie. Ze verblijven in een prachtig landhuis midden in een Italiaanse olijfboomgaard. Anna heeft uitgekeken naar de vakantie. De laatste tijd was het niet zo fijn thuis. Papa bleef soms thuis van het werk en zei dat hij ziek was. Echt ziek leek hij niet, wel moe en triestig. Mama leek ook niet in haar gewone doen. Ze was boos en verdrietig tegelijkertijd. Ze weende tijdens het koken. Anna hoopt dat de vakantie daar iets aan zal veranderen.

Betogen tegen scheidingen 

Tijdens een bezoek aan een stadje zien ze mensen in groep door de straten lopen. Ze dragen borden met pamfletten en scanderen teksten. Haar papa noemt het een ‘betoging’ en legt uit waarom mensen dit organiseren.  “Ik begrijp het,” zegt Anna. “Met een betoging willen mensen dingen veranderen.  Als ik bijvoorbeeld niet wil dat jullie gaan scheiden, dan kan ik met mijn vriendinnen een betoging organiseren en roepen we allemaal : ‘Dit gaat niet door!’” Haar broers kijken verschrikt, haar ouders ook.  “Laat ons een ijsje gaan eten,” zegt mama. Over betogingen valt er verder geen woord. 

In november, enkele maanden nadat de school is gestart, krijgt Anna samen met haar broers te horen dat hun ouders gaan scheiden.  Dit wil ik niet, dit gaat niet door, denkt Anna, en ze herinnert zich de betoging. Ze praat erover met haar beste vriendin en met haar juf in de klas.  

Verandering = verwarring

Tijdens de speeltijd roept de juf Anna bij zich. “Als ouders beslissen om uit elkaar te gaan is dat een beslissing van grote mensen,” zegt de juf. “Daar kan jij niets aan veranderen. Ik denk niet dat een betoging een goed idee is. Een betoging zal niet helpen.”  

“Als ouders uit elkaar gaan, lijkt het voor kinderen alsof niet alleen het gezin, maar de hele wereld uit elkaar valt,” vervolgt de juf en ze kijkt Anna ernstig aan. “Gelukkig merken de meeste kinderen na verloop van tijd dat het niet zo is.  Maar als je ouders scheiden, krijg je wel te maken met heel veel veranderingen, kleine en grote.  Daardoor geraak je in de war.”

Wisselstress

In het onderzoek ‘Awel, ik ben in de war door de scheiding van mijn ouders’ vertellen 145 kinderen over de scheiding van hun ouders en hoe hun wereld hierdoor verandert.  “Zo ontdekten we dat het moment van de verhuis van de ene ouder naar de andere voor kinderen moeilijk is,” zegt Claire Wiewauters, psychotherapeut en lector in de Gezinswetenschappen. “We bedachten er zelfs een nieuw woord voor: ‘wisselstress’. 

Dezelfde kinderen vertellen over wie en wat hen doorheen de moeilijke periode van de scheiding heeft geholpen.”  Het onderzoek leidde onder meer tot 5 gouden tips die kunnen helpen als kinderen een scheiding van hun ouders meemaken. 

“Bovendien trokken we met de resultaten van dit onderzoek naar de ministers, die wetten maken en bepalen wat de regels zijn als ouders uit elkaar gaan,” zegt Claire Wiewauters.  “Op die manier zorgen we ervoor dat de wet meer rekening houdt met wat kinderen nodig hebben als hun ouders uit elkaar gaan.” 

Over dit en nog veel meer vertelt Claire Wiewauters je alles op de Dag Van de Wetenschap op 25 november in de workshop : Awel, ik ben in de war door de scheiding van mijn ouders. Ouders zijn ook welkom!

*Anna is een fictieve naam