De ruimte: dichterbij dan je denkt

wo, 13/11/2019 - 13:34

Vijftig jaar geleden stonden de eerste mensen op de maan. Maar voor het zover was, werd er jarenlang aan onderzoek gedaan en nieuwe technieken ontwikkeld. Vandaag zijn die zo ingeburgerd dat ze zelfs in onze huizen voorkomen - en dan hebben we het over doodgewone zaken zoals de computermuis en sneakers. Ja hoor, de ruimte is heel wat dichterbij dan je denkt. Hoe dicht? Dat ontdek je tijdens de Dag van de Wetenschap in Volkssterrenwacht MIRA en de Cosmodrome. 

Toen MIRA halfweg de jaren ‘60 als eerste sterrenwacht in Vlaanderen de deuren opende voor het grote publiek, moest het beroemde “one small step for a man, one giant leap for mankind” nog uit Neil Armstrong zijn mond komen. Men dacht toen nog dat het heelal zo’n 10 miljard jaar oud was, noemde Pluto nog gewoon een planeet, en sprak nog niet over zwarte gaten - of toch alleen maar in erg moeilijke theoretische geschriften. Een halve eeuw later hebben er 12 mensen op de maan gelopen, weten we dat het heelal 13,8 miljard jaar is, degradeerde Pluto tot dwergplaneet, en bestuderen we zwarte gaten tot in de details.

Van aanvoelen tot bewijzen
Wat een vooruitgang. Allemaal dankzij de wetenschap. Al legden die wetenschappers zelf ook een lange weg af: wist je dat er een tijd was waarin ook astrologie - het lezen van sterrenbeelden - als wetenschap werd beschouwd. Dat was vóór de Copernicaanse revolutie, de relativiteit van Galilei en de Principia (of beter: universele zwaartekrachtstheorie) van Newton. En dan duurde het nog tot de 17de eeuw voor er strenge regels golden voor het wetenschappelijke discours - gedaan met intuïtief aanvoelen.

Sterren: pure chemie
Samen met de vijftigste verjaardag van de maanlanding vierden we dit jaar ook de honderdvijftigste verjaardag van de tabel van Mendelejev. Die twee hebben trouwens een sterke link. Zo tonen we tijdens de Dag van de Wetenschap op MIRA aan dat zonder kernfusiereacties in sterren en in de nevels eromheen aan het eind van het sterrenbestaan de tabel van Mendelejev maar karig gevuld zou zijn.

Wist je trouwens dat astronomen het zich toch wel erg gemakkelijk maken met dat periodiek systeem der elementen? Ze hanteren een tabel met daarin slechts een vijftiental elementen - enkel diegene die het meest voorkomen in het universum. Alle andere elementen bestaan maar in zulke kleine hoeveelheden dat ze de moeite niet waard zijn … Tijdens de Dag van de Wetenschap mogen jongeren op MIRA zoeken naar die 15 meest voorkomende elementen, geholpen door enkele mysterieuze tips.

NASA bij je thuis
Samen met de wetenschappelijke vooruitgang maakte ook de technologie grote sprongen. Om een man op de maan te zetten, moesten er nu eenmaal heel wat nieuwe technieken ontwikkeld worden. Die maakten niet alleen een ruimtereis mogelijk, ze verbeterden - na wat verdere ontwikkeling - ook ons alledaags leven.

Veel van de technologieën van de Amerikaanse ruimteorganisatie NASA zijn vandaag dan ook bij ons thuis te vinden. Zoals de computermuis. Die werd begin jaren 1960 uitgevonden om de computers voor het Apollo-programma beter te bedienen. Of diepvrieseten: de gevriesdroogde maaltijden werden door NASA ontwikkeld voor lange ruimtereizen. En ook sneakers, gebaseerd op de verende moonboots van Neil Armstrong en Buzz Aldrin, hebben we aan NASA te danken. Net als krasbestendige brilglazen, waarvoor gekeken werd naar de speciale coating waarmee NASA de astronautenhelm beschermde tegen het superscherpe maanstof. Tijdens de Dag van de Wetenschap ontdek je in de Cosmodrome van Kattevennen nog meer van die huis- en tuinmiddelen die recht uit de ruimte komen.

Zie de ruimte dichterbij komen
Leer tijdens de Dag van de Wetenschap meer over astronomie en ruimtevaart met een bezoek aan Volkssterrenwacht MIRA of de Cosmodrome van Kattevennen. En ontdek dat we dankzij de wetenschap en technologie erachter niet alleen het heelal beter leerden kennen, maar ook ons leven op aarde heel wat aangenamer maakten.

Volkssterrenwacht MIRA - 24/11 - 10u tot 18u - Abdijstraat 22 - 1850 Grimbergen

Cosmodrome - 24/11 - 13u tot 17u - Planetariumweg 19 - 3600 Genk