Het nut van onze verpakkingen onder de loep: veel meer dan een kleurrijk jasje

vr, 16/11/2018 - 15:28

We zijn ze ondertussen zo gewoon dat we ze bijna niet meer opmerken: verpakkingen. Tijd om even stil te staan bij hun diverse functies, want gefundeerde keuzes in verpakkingen zijn essentieel voor de volksgezondheid. Bram Bamps, onderzoeker aan het VerpakkingsCentrum/imo-imomec van de UHasselt, licht de verschillende functies toe.

Anno 2018 zijn verpakkingen niet meer weg te denken. Als mens zijn we dan ook afhankelijk van op afstand geproduceerd voedsel. Verpakkingen zijn nodig voor onder meer de bescherming en de portionering van voedsel. Verder geven verpakkingen ons informatie mee over de voedselsamenstelling.  Elk van deze functies is van groot belang voor de volksgezondheid, stelt Bram Bamps van het VerpakkingsCentrum/imo-imomec van de UHasselt. 

Bescherming

“Een verpakking schermt het voedsel af van zijn omgeving, waardoor de voedselkwaliteit en -veiligheid gegarandeerd worden. Enerzijds moet de verpakking afgesloten zijn, zodat schadelijke micro-organismen het voedsel niet kunnen contamineren. Een goede sluiting van de verpakking is dus essentieel.” Anderzijds moeten verpakkingen ook de interne gassamenstelling regelen, zegt Bram Bamps. “Dat verhindert biochemisch en microbieel verval en zorgt ervoor dat de smaken, geuren en texturen van het voedsel behouden worden.” 

Dat sommige verpakkingen niet-transparant zijn is overigens geen toeval: “Die verpakkingen verhinderen lichtinval, wat van belang is voor lichtgevoelig voedsel zoals chocolade.” Door een foute keuze van materialen kan voedsel dus versneld vervallen, wat een bedreiging kan zijn voor de volksgezondheid. Dat geldt ook voor een gebrekkig verpakkingsproces, “zoals wanneer er microlekken of kanaallekken in de naden ontstaan.” 

Portionering 

Een verpakking verdeelt het voedsel in porties. Anno 2018 zijn gezinsverkleining en een toenemend aantal alleenwonenden duidelijk waarneembare tendensen. “De aangeboden porties moeten daaraan aangepast worden,” stelt Bram Bamps, “zodat het verpakte voedsel niet bederft voordat het opgegeten wordt. Bedorven voedsel moet immers weggeworpen worden, wat dan weer ecologische en economische aderlatingen zijn. De verkleining van verpakkingen dringt zich met andere woorden  op in het kader van voedselveiligheid en het bestrijden van voedselverspilling.” 

Ook volksgezondheid is een reden om kleinere verpakkingen te ontwikkelen. Denk bijvoorbeeld aan de diverse formaten van blikjes: “Grote blikjes met suikerhoudende dranken leiden tot een grotere suikerconsumptie, wat nefast kan zijn voor de gezondheid. Daarom zijn er in de supermarkten, naast de klassieke blikjes van 33 cl, ook volumes van 25 en zelfs 15 cl terug te vinden.” 

Informatiedrager 

Tot slot bevatten verpakkingen informatie over de samenstelling van het voedsel. Dat laat toe te achterhalen hoeveel calorieën je inneemt bij consumptie van een deel van het voedsel. Maar daar blijft het niet bij: “De verpakking geeft ook kwalitatieve en kwantitatieve informatie over de samenstelling aan nutriënten, wat van belang is voor mensen die zich houden aan een welbepaald dieet en/of die gezonder willen eten. Verder bevatten verpakkingen info over de aanwezigheid van allergenen, belangrijk omwille van het toenemende aantal allergieën bij de bevolking. Ook informatie over de houdbaarheid van het voedsel is op de verpakking terug te vinden.” 

“Een gefundeerde keuze van verpakkingen is dus essentieel voor de volksgezondheid,” besluit Bram Bamps.  “Ze garandeert voedselveiligheid, portioneert het voedsel en informeert de consument.” 

Van XXS tot XXL: op de Dag van de Wetenschap staat het VerpakkingsCentrum/imo-imomec van de UHasselt paraat met alle antwoorden op jouw verpakkingsvragen. Kom ze ontdekken op 25 november! Klik hier voor meer info.